V77_Bakur

Bakur (Kuzey), Surela Film, 2015

Yönetmen: Çayan Demirel, Ertuğrul Mavioğlu

Yapımcı: Ayşe Çetinbaş

http://www.bakurfilm.com/

Çayan Demirel ve Ertuğrul Mavioğlu’nun yönetmenliğini yaptığı Bakur (Kuzey) adlı uzun metraj belgesel, Türkiye’de onlarca yıldır devam eden, adı konulmamış savaşın en önemli öznesi olan PKK’ye derinlemesine bir bakışa davet ediyor bizleri.

Film, Türkiye’de onlarca yıldır devam eden, adı konulmamış savaşın en önemli öznesi olan PKK’ye derinlemesine bir bakışa davet ediyor bizleri. 40 yıldır savaşın içinde olan gerilla, dört mevsim dağ koşullarıyla nasıl başa çıkıyor? PKK örgütünün devlete, adalet ve otoriteye bakışı ne? Günümüze kadar 30 binden fazla mensubunu kaybetmiş olan PKK’nin halkla kurduğu ilişkinin temelleri neye dayanıyor? Kürt hareketi, yıllar içinde kadın hareketini temel alan bir özgürlük mücadelesine nasıl dönüştü?

İşte tüm bu soruların izini süren Bakur, izleyiciyi yeni bir gelecek kurmak amacıyla silahlı mücadeleye katılmayı tercih etmiş kadın ve erkeklerle tanıştırmakla kalmıyor, doğrudan yaşamlarının orta yerine misafir de ediyor. Çekimleri, 2013 yılının yaz ve sonbahar aylarında; ve başta Dersim, Amed ve Botan olmak üzere Kuzey ve Güney Kürdistan’daki çeşitli kamplarda gerçekleştirilen film, Kürt coğrafyasının Türkiye sınırları içinde kalan üç ayrı bölgesindeki gerilla kamplarındaki hayata tanıklık ediyor. Profesyonel bir kameranın ilk kez gittiği bu yerlerde, örgütün tarihsel gelişim sürecini daha iyi görürken; ilk defa bu denli içerden gerillaların neden dağa çıktığına ilişkin anlatımlarına ve geleceğe dair beklentilerine kulak verme imkanı buluyoruz.

Belgesel, PKK’ye çok farklı açıdan ve bağımsız bir gözle bakmaya davet ettiği izleyicinin eline, deyim yerindeyse ‘dağların anahtarı’nı tutuşturuyor.

 

Vaka

34. Uluslararası İstanbul Film Festivali’nin yarışma dışı bölümünde dün gösterilmesi planlanan “Kuzey / Bakur” belgeseli kayıt tescil belgesi olmadığı gerekçesiyle gösterimden kaldırıldı.

Festivalde filmleri gösterilecek olan sinemacılar “Bakur belgeselinin uğradığı sansür kaldırılıp, filmin festival gösterimi özgürce yapılana kadar filmlerimizi İstanbul Film Festivali’nde hiçbir şekilde göstermeyeceğimizi ve bu koşullar altında İstanbul Film Festivali’nin tüm gösterimlerini durdurmasını talep ettiğimizi kamuoyuna duyururuz” diyerek filmlerini göstermeme kararı aldı. Diğer taraftan polisin Atlas Sineması’na gelerek filmin eser işletme belgesini sorduğu, filmin gösterilmeyeceğini öğrendikten sonra sinemadan ayrıldığı öğrenildi.

‘SÜRPRİZ OLMADI’

Dün film festivalinde yarışma dışı olarak Atlas Sineması’nda saat 16.00’da gösterilmesi planlanan Çayan Demirel’le Ertuğrul Mavioğlu’nun yönettiği, 21 Mart 2013 Diyarbakır Nevroz’unda PKK lideri Abdullah Öcalan’ın PKK’ye geri çekilme çağrısını, PKK’lilerin geri çekilme kararına verdikleri tepkileri, dağdaki günlük hayatlarını ve siyasi hayatlarını konu edinen “Kuzey / Bakur” belgeseli “eser işletme belgesi” eksik olduğu için gösterimden kaldırıldı.

Filmin gösterimden kaldırılmasını “sansür” olarak nitelendiren filmin yönetmenlerinden Ertuğrul Mavioğlu “1985’den beri gazetecilik yapıyorum ve sansürün her çeşidiyle yüzleştim. Sansür ve yasaklar içinde büyüyen, gelişen bir ülkenin insanlarıyız. ‘Bakur’un bu şekilde bir muameleyle karşılaşması sürpriz olmadı. Filmimi yasakladığınızda dağlardaki kampları yok etmiş olmuyorsunuz” diye konuşurken filmin yapımcısı Surela Film Yapım “Pek çok prosedürü tamamlayarak festival programına alınmış filmlerin doğrudan bakanlıktan gelen baskı sonucunda gösterimden kaldırılması açık bir sansürdür” açıklamasında bulundu.

İstanbul Film Festivali Direktörü Azize Tan, festivalde gösterilecek yerli filmlerle ilgili “kayıt ve tescil belgesi ile eser işletme belgesi” zorunluluğunu belirten yazının önceki gün ellerine geçtiğini belirtirken “Bizim için filmler arasında fark yok” dedi. İstenen belgeler konusunda yabancı filmlerle yerli filmler arasında çifte standart olduğunu söyleyen Tan, geçen yıl da benzer bir olay yaşandığını, film listesi gönderilerek sorunun aşıldığını söyledi. Türkiye’deki birçok festivalde bu belgenin istenmediğini, yönetmeliğin bu maddesinin çoğunlukla işletilmediğini, kendilerinin de bu belgeleri istemediğini söyleyen Tan, çözüm olarak da “Bu sadece festival yönetimlerinin, festivale katılanların çözebileceği bir sorun değil. Meslek birliklerinin de sorumluluğu olduğunu düşünüyorum. Yönetmelik veya yasa değişikliği, ne gerekiyorsa dayanışmayla kökünden çözmek için bir fırsat” olduğunu belirtti. Tan, yarışma yönetmeliğine göre filmlerin gösterimden çekilmelerinin devam etmesi, festivaldeki yarışmalarda 6’nın altında film kalması durumunda yarışmaların otomatik olarak iptal edildiğini vurguladı.

SİNEMACILAR: ENGELLER KALDIRILMALI

Filmin gösterimden kaldırılması kararının ardından Beyoğlu’ndaki Cezayir Restaurant’ta toplanan sinemacılar ortak bir karar metni kaleme alarak sansüre karşı birlik çağrısında bulundu.

“Kayıt-tescil ve eser işletme belgelerinin bir sansür aracı olarak filmlerin gösterimlerini engellemek için dayatılmasına karşı çıkıyoruz. Festivallerde gösterilecek yabancı filmlerden istenmeyen bu belgelerin yerli yapımlar için bir zorunluluk haline getirilmesini kabul etmiyoruz. Bunu bir baskı ve sansür olarak nitelendiriyoruz” denilen açıklama metninde festival programının açıklandığı, eser işletme belgesi olmayan bazı yerli filmler sorunsuzca gösterildiği belirtildi. Açıklamada “Filmlerimizin özgürce izleyiciyle buluşmasının önündeki bütün engellerin derhal kaldırılmasını talep ediyoruz. Eser sahipleri olarak, eser işletme belgesi olsun olmasın bu belgeyi festivallere ibraz etmeyi reddediyoruz” diyen sinemacılar “Bakur” belgeselinin gösterimi özgürce yapılana kadar filmlerini festivalde hiçbir şekilde göstermeyeceklerini vurguladılar. Sinemacılar sansüre karşı tüm festivalleri, sinema meslek birliklerini, sinema emekçilerini, sinema yazarlarını ve tüm sinemaseverleri dayanışmaya çağırdı.

SANSÜRE KARŞI İMZA

Bakur, Koloni, Motör, İdil Biret: Bir Harika Çocuğun Portresi, İs, Komşu Komşu Hu, Haziran Yangını, Beyaz Çınar, Berroj, Çırılçıplak/ Şılfîtazî, Yollara Düştük, Homo Politicus, Soluk, Nefesim Kesilene Kadar, Kar Korsanları, Eksik, Sarmaşık, Yeni Dünya, Limonata, Misafir, Neden Tarkovski Olamıyorum, Fakat Müzeyyen Bu Derin Bir Tutku, Ufak Hakikatler filmlerinin yapımcı ve yönetmenleri filmlerini gösterimden çekme kararı aldı.

Ulusal Belgesel Jürisi üyeleri Pelin Esmer, Emel Çelebi’nin yanı sıra Erden Kıral, Nuri Bilge Ceylan, Zeynel Doğan, Onur Ünlü, Elif Refiğ gibi yaklaşık 100 sinemacı metni imzaladı.

Ayrıca SİYAD, Siyah Bant, Yeni Film Dergisi, Altyazı Aylık Sinema Dergisi, documentarist İstanbul Belgesel Günleri, Hangi İnsan Hakları Film Festivali ve Pembe Hayat Kuir Fest de metnin imzacıları arasında yer aldı.

İmzacılar ayrıca sansüre karşı http://sansurekarsi.org internet sitesini yayına vererek herkesten destek olmalarını istediler.

İKİ FİLM GÖSTERİLMEDİ

Sinemacıların sansüre karşı tavrının ilk yansıması dün akşam gösterimi yapılacak olan filmlerden geldi. Emine Emel Balcı’nın Altın Lale Ulusal Yarışma’da yarışacak olan “Nefesim Kesilene Kadar” filmi gösterimden çekildi. Film saat 19.00’da Atlas Sineması’nda gösterilecekti.

“Yüz Yıllık Acı” bölümünde gösterilen Hacı Orman’ın 19.00’da Atlas Sineması Salon 2’de gösterilecek olan “Homo Politicus” filmi de film ekibinin kararıyla çekildi. Film ekipleri salonlara girip seyirciyi filmin gösterilmeme gerekçesi açıklarken salondaki seyircilerden de karara destek geldi.

Kaynak: “‘Bakur’ belgeseline bakanlık sansürü geldi”, Mehmet Keskin, Cumhuriyet, 13 Nisan 2015

 

Ekler

Basın Açıklaması, Surela Film, 12 Nisan 2015

Dayanışma Çağrısı, 12 Nisan 2015

Basın Açıklaması, Sinema Örgütleri Ortak Basın Açıklaması, 14 Nisan 2015

 

Medya

“Festivalde Bir Gerilla Belgeseli: Bakur (Kuzey)”, Elif Akgül, Bianet, 11 Nisan 2015

“Festival, PKK belgeselini festivalden çıkarttı!”, Radikal, 12 Nisan 2015

“Bakanlık bastırdı, İKSV boyun eğdi: PKK’lıları anlatan ‘Bakur’ adlı filme sansür!”, Diken, 12 Nisan 2015

“‘Bakur’ filmine Bakanlık sansürü”, Evrensel, 12 Nisan 2015

“Bakur’a ‘belge’ engeli”, Nil Kural, Milliyet, 13 Nisan 2015

“‘Bakur’ filmine ‘Ağrı sansürü’ iddiası”, Şafak Timur, BBC Türkçe, 13 Nisan 2015

“İstanbul Film Festivali’nde ‘Bakur’ depremi”, Ezgi Atabilen, Hürriyet Kelebek, 14 Nisan 2015

“‘Bakur’ sansürüne tepki, 22 film festivalden çekildi”, Radikal, 12 Nisan 2015

“Kültür Bakanlığı ‘Bakur’ sansüründe İKSV’yi suçladı!”, Radikal, 13 Nisan 2015

“Radikal, ‘Bakur’ sansürünü protesto için Halk Ödülü’nü bu yıl iptal etti”, Diken, 13 Nisan 2015

“Uluslararası jüri de festivalden çekildi”, Murat Utku, Al Jazeera Türkçe, 13 Nisan 2015

“Sırrı Süreyya Önder’den Bakur açıklaması”, Radikal, 13 Nisan 2015

“Bakur’a sansür, festivali ‘bitirdi’”, Cumhuriyet, 14 Nisan 2015

“İstanbul Film Festivali Direktörü: Bakur belgeseli için Kültür Bakanlığı’ndan telefon geldi”, T24, 14 Nisan 2015

“‘Bakur’un hikâyesi: Dağlarda nasıl çekildi, nasıl sansüre uğradı?”, Hasan Cemal, T24, 15 Nisan 2015

“Bakur için İKSV’yi uyaran müdür anlattı: Sansasyonel röportajları okuyunca…”, T24, 15 Nisan 2015

“‘Bakur’un festival dışı kalmasına tepki dinmiyor”, Wolfgang Spindler, Euronews, 15 Nisan 2015

“‘Bakur’ krizi Ankara’ya sıçradı”, Radikal, 16 Nisan 2015

“‘Bakur’ krizi büyüyor, Ankara jürisi de çekildi”, Radikal, 16 Nisan 2015

“Bakur krizi büyümeye devam ediyor”, Wolfgang Spindler, Euronews, 17 Nisan 2015

“Sanatçılardan ‘Bakur’ protestosu”, Rudaw, 18 Nisan 2015

“‘Bakur’ seyirciyle buluştu”, İMC TV, 3 Mayıs 2015

“‘Bakur’ nihayet gösterimde”, Taraf, 5 Mayıs 2015

“‘Bakur’un Kürdistan turnesi sürüyor”, Özgür Gündem, 7 Mayıs 2015

“İstanbul Film Festivali’nde Yasaklanan Bakur Documentarist’te”, Taraf, 12 Haziran 2015

“Bakur’a akın var!”, Evrensel, 15 Haziran 2015

“‘Bakur’ belgeseli seyirciyle buluştu”, Milliyet, 17 Haziran 201