Köken Ergun, Bayrak

“Bayrak”, Köken Ergun’un Türkiye’de devlet-kontrolünde kutlanan ulusal bayram kutlamaları hakkında hazırladığı video serisinin ikinci kısmıdır. “23 Nisan Çocuk Bayramı” sırasında çekilen iki kanallı video çalışması, yetişkinler tarafından tasarlanan ve çocukların sergilediği görkemli bir yurtsever performansı belgelemektedir.

http://indexofworks.com/

Berat Işık, Kırmızılı Kadın

“Kırmızılı Kadın” işinde Berat Işık, popüler kültür sisteminin kodlarıyla oynuyor. Bilinçli bir şekilde kullanılan kusurlu tekniğe rağmen, genç kadının tavırları, elbisesi, makyajı ve içerisinde bulunduğu çevre ile olan uyumsuzluğu, kadın imgesinin pazar objektifleri tarafından bir araç haline getirildiği reklam filmlerinin pürüzsüz estetiğini akla getiriyor. Ancak son anda “kadın nesne” bir “vücut-özne” durumuna geçerek ekonominin pasif bir aracı olmaktan kurtulup potansiyel bir harekete dönüşüyor.”

Erkan Özgen, Orijin

Erkan Özgen “Origin” isimli video çalışmasında, ulus devletin, insanların etnik, ırksal ve ideolojik farklılıklarını göz ardı ettiğini ve bunun egemen ırk adı altında homojenize ettiğini ve bunun dünyadaki değişimler karşısında komik durduğunu anlatmaktadır.

http://erkan-ozgen.blogspot.com/

 

Vaka

Köken Ergun, Berat Işık ve Erkan Özgen imzalı yayınlanan ortak bir bildiriye göre, sanatçıların eserleri, Centre Pompidou, İzmir Fransız Kültür Merkezi, K2 Güncel Sanat Merkezi ortaklığıyla düzenlenen sergiden politik sebepler yüzünden sakıncalı bulunduğu ve Türkiye’yi temsil etmediği gerekçesiyle çıkartıldı. Sanatçıların tepkilerini dile getirmeleri ve taraflarla konuşmaları sonucunda yeniden sergiye davet edildiler.

20 Nisan 2011 tarihli “Sansürü Pompidou kabullendi, biz kabullenmiyoruz” başlıklı bildiriye göre:

“Bu bildiri aşağıda ismi geçen sanatçılar tarafından, 6 Mayıs–13 Haziran 2011 tarihleri arasında İzmir’deki Eski Avusturya-Türk Tütün Deposu’nda yer alacak Centre Pompidou Video Sanatı Koleksiyonu 1965–2010 sergisinin hazırlık aşamasında gerçekleşen sansür girişimi hakkında bilgi vermek için yazılmıştır.

Paris’teki Centre Pompidou tarafından düzenlenen ve İzmir Fransız Kültür Merkezi tarafından ağırlanan, Mart ayında davet edildiğimiz bu sergiden işlerimizin çıkartıldığını eş-küratör Christine Van Assche’nin 12 Nisan 2011 tarihli e-postası aracılığıyla öğrendik. Bu ileti, sergi için seçilen işlerden bazılarının İzmir’deki organizatörler tarafından yazılı olarak detaylandırılmayan politik sebepler yüzünden sakıncalı bulunduğunu ve Pompidou küratörlerinin sorumluları kararlarından dönmeye ikna etmekte başarılı olamadıklarını belirtmektedir. Sergiye dahil edilmemesine karar verilen eserler arasında Köken Ergun’un Bayrak (2006), Berat Işık’ın Kırmızılı Kadın (2008) ve Erkan Özgen’in Orijin (2008) isimli işleri yer almaktadır.

Van Assche’nin e-postasının ardından yapılan görüşmeler ve alınan yazılı açıklamalar, İzmir Fransız Kültür Merkezi direktörü Jean Luc Maeso’nun ve sergi mekanını tahsis eden K2 direktörü Ayşegül Kurtel’in sansürleme girişiminde önemli payı olduğunu ortaya çıkarmıştır. Centre Pompidou ise sansür girişimini kabullenen tavrı ve sanatçılara danışmadan bahsi geçen işleri sergiden çıkarmayı onaylaması nedeniyle sansürün ortağı olmuştur.

Sansür girişimini inkar eden Jean Luc Maeso ve Ayşegül Kurtel, sanat işlerinin politik duruşunu mazeret olarak gösterdikten sonra Türkiye’yi ‘daha iyi’ temsil edeceğine inandıkları, Video Sanatı Koleksiyonu 1965–2010 ile eş zamanlı olarak düzenlenecek ulusal katılımlı bir sergi düzenlemeyi planladıklarını açıklamışlardır; ardından, sanatçıların kendileriyle bizzat konuşmaları sonucunda Bayrak, Kırmızılı Kadın ve Orijin isimli işlerin Pompidou sergisine yeniden dahil edilmesini talep etmişlerdir. Bunun üzerine Pompidou küratörleri sanatçılarla tekrar iletişime geçmiş ve sergiye yeniden katılmalarını rica etmiştir.

Centre Pompidou küratörleri ile yaptığımız son görüşmelerden sonra kendi isteğimiz ve çabamızla Centre Pompidou Video Sanatı Koleksiyonu 1965–2010 sergisine geri dönüş kararı aldığımızı belirtmek istiyoruz. Bu kararımız, hem söz konusu eserlerin görünürlüklerinin sağlanmasına, hem de söz hakkını yasakçı zihniyete teslim etmemeye dair inancımıza dayanmaktadır. Centre Pompidou gibi prestijli bir kurum bu sansür girişimine karşı pasif kalmış, sorunlu bulunan işlerin sergiye dahil edilmesi yine sanatçıların tepkilerini dile getirmesi ve sorumlulara bizzat ulaşmaları yoluyla gerçekleşmiştir. Sanatçılar sergiye Centre Pompidou isteğiyle değil, kendi çabalarıyla geri dönmüştür.

Sanat işlerinin politik duruşuna dair zeminsiz saldırıları ve Türkiye’yi temsil etmediğimiz iddialarıyla gündeme gelen sansür girişimini şiddetle kınıyoruz. Sanatçılara dayatılan ulus temsiliyetine ve din, dil, ırk, cinsiyet, politik görüş veya benzeri farklılıklara dayanan her türlü ayrımcılığa karşıyız. Bunlar üzerinden yaratılan sansürü ve işlerin sergiden çıkarılması kararına dair sorumluluk kabul etmeyen kurumların tavrını kabul etmediğimizi, sansüre kayıtsız kalmanın sansür suçunu paylaşmak anlamına geldiği vurgulamak için bu metni kaleme aldık. Sanatçı olarak eleştirel tavrımızdan ödün vermeyeceğimizi bu vesileyle duyurmak isteriz”.

Köken Ergun, Berat Işık, Erkan Özgen

Kaynak: Basın bildirisi, 20 Nisan 2011

 Yakında

Ayşegül Kurtel (K2) ile görüşme

Erkan Özgen ile görüşme

Berat Işık ile görüşme

Köken Ergün ile görüşme

 

Ekler

“Sansürü Pompidou kabullendi, biz kabullenmiyoruz” başlıklı bildiri

Eski K2 İnisiyatifi üyeleri tarafından yazılan bildiri

Erkan Özgen’in Origin isimli eseriyle ilgili bilgi