ucube

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Menekşe Samancı, Ucube


Vaka

Eskişehir Basın Savcılığı, haberler üzerine söz konusu resimleri yapan ressam Menekşe Samancı, Özlem Alp ve sergiyi organize edenler hakkında ‘dinî değerlere hakaret’ suçundan soruşturma başlattı. İddianamede, “dinî değerlerin aşağılandığı ve atılı suçun oluştuğu, eylemin kamu barışını bozmaya elverişli nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.” ifadesine yer veriliyor.

Sergi hakkında yapılan suç duyurusu üzerine başlatılan soruşturmayla ilgili cumhuriyet savcısı Erdoğan Yıldırım’ın hazırladığı iddianamede, ressam Menekşe Samancı ve Özlem Alp ‘halkın bir kesiminin benimsediği dini değerleri alenen aşağılamak ve kamu barışını bozmak’la suçlanıyor.

Ressam Menekşe Samancı ve Özlem Alp’in 6 aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılmaları istenen iddianame, Eskişehir 4. Sulh Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi. Resimleri yapan iki ressam 21 Haziran 2012 tarihinde ‘dinî değerleri alenen aşağılamak ve kamu barışını bozmaya çalışmak’ suçundan hâkim karşısına çıkacak.

SERGININ İÇERIĞI VE AMACI NEYDI

Heykeltıraş Mehmet Aksoy’a destek amacıyla Tepebaşı Belediyesi’nin katkılarıyla 9 Nisan 2011 tarihinde açılan Ucube-Ebucu adlı karma resim ve karikatür sergisinde birçok sanatçının 100 eseri yer aldı. Sanatın birçok alanından eserin dâhil edildiği sergide resimden heykele, seramikten grafiğe uzanan zengin bir eser çeşitliliği bulunuyordu.

Sanatçılar sergiyle ilgili hazırladıkları basın bülteninde, Mehmet Aksoy’un İnsanlık Anıtı heykeli üzerinden gelişen ve oluşan gündeme bir karşı duruş sergilemek ve destek olup direnç sağlamak amacıyla Ucube ve Sanat kavramlarının ilişkilendirildiği bir konseptle bu karma sergiyi organize ettiklerini ifade etti.

GERİCİ TEPKİLER BİR SÜRE ÖNCE BASINA YANSIMIŞTI

Açılışına Mehmet Aksoy ile eski Kültür Bakanı Ercan Karakaş ve CHP’li Tepebaşı Belediye Başkanı Ahmet Ataç’ın katıldığı sergide sanatçı Menekşe Samancı’nın bir caminin iki minaresinin şerefeden sonraki bölümlerine karşılıklı olarak Kars’taki anıt heykel yerleştirilirken, mahyalara da büyük yazıyla beyaz renkle ‘ucube’ yazılı çalışması ve Özlem Alp’in tesettürlü bir kadının yüzündeki peçede yer alan sutyen figürü tepki toplamıştı.

TEPEBAŞI BELEDİYE BAŞKANI AHMET ATAÇ KENDİNİ SAVUNDU

İslamcı-gerici kesimden gelen “Müslümanlığa ve dine hakaret edildiği” şeklindeki tepkilere karşı CHP’li Tepebaşı Belediye Başkanı Ahmet Ataç, kendisinin serginin açılışına katılmasına rağmen işlerinin yoğunluğu nedeniyle sergiyi gezmediğini ve tepki çeken resimleri internet sitesinde gördüğünü söyleyerek şunları ifade etmişti:

“Hiçbir zaman da dinsel inançlara karşı olmadım. Tüm Eskişehir’de yaşayanlar bunu bilir. Belediyemizin camilere ve okullara yaptığı hizmetler tüm Eskişehirlilerce takdir edilmektedir. Adı geçen resmi, internet sitesinde gördüm. Bu resmi onaylamak mümkün değildir. Ben de resmi gördükten sonra sanata sonsuz saygım olmasına rağmen böyle bir resmin sanat adına kabul edilebilir olmadığına açıkça inanmaktayım.”
“Camiye ve inanç özgürlüklerine aşırı saygı gösteren bir kişiyim.” diyen Ataç, belediyenin salonu Sanatçı Mehmet Aksoy’a açmak dışında bir sorumluluğu olmadığını savunmuştu.

MELİH GÖKÇEK: BU ALÇAKLIKTIR, KİM YAPTIYSA ŞEREFSİZ, NAMUSSUZDUR

Diğer taraftan, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek de “Ucube- Ebucu” sergisine sert tepki göstermiş ve ressamlara hakaret etmişti.

Gökçek, katıldığı bir televizyon programında CHP’li Tepebaşı Belediyesi’nin ev sahipliği yaptığı resim sergisinde sanat adı altında Müslümanlığa hakaret edildiğini belirterek, Türkiye’de dine hakaret üzerinden siyaset yapmak isteyenlerin olduğunu söylemişti. Gökçek, “Bu alçaklıktır. Kim yaptıysa şerefsizdir, namussuzdur. Müslüman kadınlara yapılan en büyük hakarettir. Bu ne cüret? Müslümanlığa, camiye, başörtülü kadınlara hakaret ediliyor. Ayıp, çok ayıp, şerefsizliktir bu” demişti.

MENEKŞE SAMANCI: “SERGİ DİNİ VE SANATI KENDİ ÇIKARLARINA ALET EDEN ZİHNİYETİ ELEŞTİRİYOR”

Ressam Menekşe Samancı sergide yer alan iki resme yönelik eleştirilere cevabında ise şunları söylemişti:

“Bu çalışma, Sanat ile Dini birbiriyle rekabet ettirip, yarıştırmaya çalışanlara ve Dini siyasetle, Sanatla, iktidarla ve politik mücadeleyle birbirine alternatif alanlar olarak görenlere bir eleştiridir. Bu çalışma dini de sanatı da kendi çıkarlarına alet eden zihniyete bir eleştiridir. Herhangi bir sanat eserinin, Dini bir esere veya düşünceye ekstra bir şey katamayacağı gibi ondan da hiçbir şey götüremeyeceği düşüncesiyle yapılmıştır. Bu çalışma bir heykel ile kutsal bir mekânın kıyaslanamayacağına kıyaslanınca asıl ucubenin zihinlerde o zaman ortaya çıkacağına bir göndermedir.”

“(…) Ucube yazısını minarenin değil heykellerin tuttuğu göz ardı edilmiştir. “Cami” imajı hedef değil temsildir, üstelik Cami formunun kullanılması yukarıda da belirtildiği gibi Din istismarına vurgu yapılmak amacıyla seçilmiştir. Üstelik günümüzde çeşitli internet sitelerinde buna benzer mahya yazıları bulunmaktadır.”

“Bu çalışmada kesinlikle dini değerlerle oynama amacı güdülmemiştir, aksine dini değerlerin kendine özgü bir kutsallığı olduğuna ve ne uğruna olursa olsun hiçbir şeyle kıyaslanmaması gerektiğini ifade etmeyi amaçlanmıştır. Ancak bu çalışmanın kastını aşan bir mana ile anlamlandırılmasından dolayı beni üzdüğünü dile getirmek isterim. Bu durumu, yanlış anlaşılmalardan dolayı dini duyguları rencide olan kamuoyunun takdirine bırakıyorum.”

Kaynak: ”Sanata ucube diyen anlayış ressamları yargılıyor”, Sol Haber Merkezi, 10 Mayıs 2012

 

Medya

“‘Ucube’ davası başladı, sanık ressamlar duruşmaya gelmedi”, Zaman, 21 Haziran 2012

“’Ucube’nin ressamları dine hakaretten yargılanacak”, İsmail Avcı, Zaman, 10 Mayıs 2012

“Savcılık UCUBE için düğmeye bastı”, Bugün, 03 Mayıs 2012

“Utanç sergisi’ne ressamlar da tepkili”, Ayşe Tosun, Zaman, 01 Mayıs 2011

“Yalanları bile UCUBE çıktı!”, HaberVakti, 30 Nisan 2011

“İki minare arasında ‘ucube’ yazısı”, Radikal, 29 Nisan 2011

“Eskişehir’de tartışma yaratan ucube sergisi”, Vatan, 29 Nisan 2011

“Tepebaşı Belediye Başkanı resimleri görmemiş”, Kemal Atlan, Radikal, 29 Nisan 2011

“Eskişehir’in CHP’li Tepebaşı Belediyesi’nin açtığı resim sergisinde camiye ve tesettürlü kadınlara hakaret yağdı”, Internethaber, 29 Nisan 2011

“Eskişehir’de ucube sergisindeki eserlere tepki”, Milliyet, 28 Nisan 2011